खरेदीदार UPI पेमेंट "मिळवण्यासाठी" QR कोड स्कॅन करायला सांगतो
OLX किंवा मार्केटप्लेसवर विकताना, "खरेदीदार" QR कोड किंवा UPI रिक्वेस्ट पाठवून पेमेंट मिळवण्यासाठी स्कॅन करायला सांगतो. UPI QR फक्त पैसे पाठवू शकतात, मिळवू शकत नाहीत — स्कॅन केल्यावर तुमच्या खात्यातून पैसे कापले जातात.
इतर नावे: UPI QR घोटाळा, OLX स्कॅन-टू-रिसीव्ह घोटाळा, रिव्हर्स UPI फसवणूक
आत्ता काय करावे
- 1 पैसे मिळवण्यासाठी कधीही QR कोड स्कॅन करू नका किंवा UPI PIN टाकू नका. UPI द्वारे पैसे मिळणे आपोआप होते — तुमच्याकडून काही करण्याची गरज नाही
- 2 खरेदीदार स्कॅन करण्याचा दबाव टाकत असेल तर बाजूला व्हा. खरे खरेदीदार आधी पैसे देतात, मग वस्तू घेतात
- 3 संभाषण आणि QR कोडचे स्क्रीनशॉट घ्या
- 4 जर पैसे आधीच गेले असतील, तत्काळ तुमच्या बँकेच्या फसवणूक हेल्पलाइन आणि UPI ॲपच्या सपोर्टला कॉल करा
- 5 Report at https://cybercrime.gov.in or call 1930 (national cyber helpline).
धोक्याची चिन्हे
- ⚠ खरेदीदार पैसे मिळण्यासाठी QR स्कॅन करण्याचा आग्रह करतो — UPI वर हे तांत्रिकदृष्ट्या अशक्य आहे. पैसे मिळवण्यासाठी स्कॅनिंग लागत नाही
- ⚠ खरेदीदार 'क्रेडिट व्हेरिफाय' करण्यासाठी UPI PIN टाकायला सांगतो. UPI PIN फक्त पैसे पाठवण्यासाठी टाकला जातो
- ⚠ संभाषण लवकर मार्केटप्लेस चॅट वरून WhatsApp वर शिफ्ट होते
- ⚠ खरेदीदार स्वतःला सैन्यातून किंवा दूरच्या बेसवर तैनात असल्याचा दावा करतो आणि भेटू शकत नाही म्हणतो
UPI QR घोटाळा यासाठी काम करतो कारण बहुतेक लोकांना माहीत नसते की UPI QR पातळीवर एकदिशा आहे. QR कोड पैसे मागू शकतो (तुमच्या खात्यातून पाठवण्यासाठी) पण कधीही तुम्हाला पैसे देण्यासाठी विनंती करू शकत नाही. कोणी सांगितले “हा QR स्कॅन करा आणि तुमचे पेमेंट घ्या,” तर एकतर त्याला कळत नाही किंवा तो तुम्हाला फसवत आहे.
जर तुम्ही आधीच स्कॅन करून PIN टाकला असेल: मिनिटांत तुमच्या बँकेच्या फसवणूक हेल्पलाइनला कॉल करा. काही तासांत रिपोर्ट केल्यास UPI व्यवहार कधीकधी रिव्हर्स होतात. नंतर cybercrime.gov.in वर तक्रार दाखल करा आणि 1930 वर कॉल करा.
ज्ञात प्रकार
-
सैन्य कर्मचारी सबब — खरेदीदार स्वतःला दूरच्या बेसवर तैनात भारतीय सैन्याचा सैनिक म्हणतो, भेटू शकत नाही अशी कथा सांगतो, आणि QR द्वारे 'टोकन' पेमेंट मागतो.
Last seen: 5/15/2026
-
OLX/Quikr/Facebook Marketplace वर buyer स्वतःला Army/CISF/BSF/paramilitary सांगून दूरच्या पोस्टिंगचे निमित्त करतो. बनावट military ID पाठवून UPI 'army voucher' किंवा QR ची आग्रह धरतो. QR scan केल्यावर पैसे कापले जातात; बनावट 'payment received' SMS ने item ship करवतात.
Last seen: 5/15/2026